Poreske grupe u Njemačkoj (Steuerklassen) – šta znače i kako utiču na platu

Ako ste zaposleni u Njemačkoj, plaćate porez na platu (Lohnsteuer), koji poslodavac odbija direktno od bruto plate i uplaćuje poreskoj upravi. Jedan od najvažnijih faktora koji određuju visinu tog odbitka je vaša poreska grupa – Lohnsteuerklasse, često samo Steuerklasse. U ovom tekstu objašnjavamo kojih šest grupa postoji, po čemu se razlikuju i šta to znači za vašu neto platu.

Neoporezivi minimum – Grundfreibetrag

Grundfreibetrag je iznos godišnjeg dohotka koji se ne oporezuje, jer država smatra da je potreban za egzistencijalni minimum. Isti je za sve i mijenja se svake godine: u 2026. godini iznosi 12.348 evra godišnje (oko 1.029 evra mjesečno; 2025: 12.096 evra). Bračni parovi koji se zajedno oporezuju imaju dvostruki iznos. Razlike među poreskim grupama ne nastaju zbog različitog Grundfreibetraga, već zbog toga kako se on i drugi odbici raspoređuju kroz godinu i između supružnika.

Šest poreskih grupa

Grupe su numerisane rimskim brojevima, a kojoj pripadate zavisi prije svega od bračnog statusa. Ako imate više od jednog posla, za drugi posao automatski dobijate šestu grupu.

• Steuerklasse I – neoženjeni/neudati, razvedeni, trajno odvojeni i udovci poslije određenog perioda. Većina medicinskih radnika koji dolaze sami počinje u ovoj grupi.
• Steuerklasse II – samohrani roditelji, sa dodatnom olakšicom (Entlastungsbetrag für Alleinerziehende) od 4.260 evra godišnje za prvo dijete.
• Steuerklasse III – oženjeni/udati, ako partner ne radi ili je u grupi V; supružnik sa višom platom uzima III, jer mu se pripisuje i partnerov neoporezivi minimum. Najniži mjesečni odbitak.
• Steuerklasse IV – oženjeni/udati sa sličnim primanjima; oba supružnika u IV, svako sa svojim Grundfreibetragom. Ovo je grupa koju parovi dobijaju automatski po vjenčanju.
• Steuerklasse V – supružnik onoga ko je u grupi III; bez neoporezivog minimuma, pa je mjesečni odbitak visok.
• Steuerklasse VI – drugi i svaki dalji posao, bez ikakvih olakšica.

Važno je razumjeti da poreska grupa ne mijenja ukupan godišnji porez, već samo koliko se mjesečno odbija. Konačan obračun radi se godišnjom poreskom prijavom (Steuererklärung): ko je tokom godine platio previše, dobija povraćaj. Kombinacija III/V daje paru više neto novca tokom godine, ali može da dovede do doplate poreza; kombinacija IV/IV sa faktorom je pravednija i sve češće preporučena.

Poreska grupa i porodica u dvije zemlje

Ako vaš supružnik još živi u Srbiji ili Bosni i Hercegovini, po pravilu ostajete u grupi I dok se porodica ne preseli i prijavi u Njemačkoj. Zajedničko oporezivanje sa supružnikom koji živi van EU moguće je samo izuzetno. Poslije spajanja porodice poreska uprava automatski dodjeljuje IV/IV, a promjenu u III/V tražite sami.

Kada se grupa mijenja

Poresku grupu mijenja poreska uprava (Finanzamt) na vaš zahtjev ili automatski kod promjene statusa:

• vjenčanje (automatski IV/IV);
• razvod ili trajno odvajanje;
• smrt supružnika;
• rođenje djeteta samohranom roditelju (grupa II na zahtjev);
• početak drugog posla (grupa VI za drugi posao).

Zahtjev za promjenu grupe podnosi se online preko portala ELSTER ili obrascem, a promjena je od 2020. moguća i više puta godišnje. Rok za promjenu koja treba da važi za tekuću godinu je 30. novembar.

Koliko ostaje od plate

Osim poreza na platu, od bruto plate se odbijaju doprinosi za zdravstveno, penzijsko, osiguranje za nezaposlenost i njegu – ukupno oko 20 odsto – i solidarni dodatak samo kod visokih plata. Medicinska sestra u grupi I sa bruto platom od 3.500 evra dobija okvirno 2.300 do 2.400 evra neto. Tačan iznos za svoju struku, pokrajinu i poresku grupu daje zvanični brutto-netto-rechner Saveznog ministarstva finansija.

Izvori: Bundesministerium der Finanzen, Einkommensteuergesetz (§ 32a, § 38b), nettolohn.de.

Zanima vas koliko ćete zaista zarađivati u Njemačkoj? Prijavite se pa ćemo vam dati konkretnu ponudu za vašu struku, sa realnim neto iznosom.